+90 (212) 302 50 34 info@sigmaanalitik.com Hafta içi 09:00 - 19:00 · Cumartesi-Pazar 10:00 - 17:00
  1. Anasayfa
  2. Uygulama Rehberleri
  3. Dumas yöntemi ile protein tayini nedir?
Uygulama Rehberi

Dumas yöntemi ile protein tayini nedir?

Dumas yönteminde numune saf oksijen ortamında yakılır, oluşan azot gazı termal iletkenlik hücresinde ölçülür ve bulunan azot yüzdesi ürüne özgü bir faktörle çarpılarak protein olarak raporlanır. Analiz dakikalar sürer, asit ve katalizör gerektirmez; bu yönüyle Kjeldahl yöntemine kimyasalsız alternatiftir.

Dumas ile Kjeldahl arasındaki fark nedir?

Dumas (yakma)Kjeldahl
Analiz süresi3-5 dakika1-2 saat
KimyasalGerekmez (oksijen + taşıyıcı gaz)Sülfürik asit, katalizör, baz
Tehlikeli atıkYokAsit ve ağır metal içeren atık
Operatör riskiDüşükAsit ve yüksek sıcaklık teması
ÖlçülenToplam azot (organik + inorganik)Genellikle organik azot
OtomasyonYüksek (ardışık otomatik yükleme)Sınırlı

İki yöntem farklı azot havuzlarını ölçtüğü için sonuçlar birebir aynı olmayabilir; nitrat/nitrit içeren numunelerde Dumas biraz daha yüksek sonuç verir. Yöntem değiştirilirken laboratuvarın kendi numuneleriyle karşılaştırmalı doğrulama yapması ve müşteri/şartname tarafının bilgilendirilmesi gerekir. Dumas prensibi AOAC 990.03 ve 992.15 gibi yöntemlerde tanımlıdır.

Protein faktörü nasıl seçilir?

Azot sonucundan protein hesaplanırken kullanılan çarpan, ürünün ortalama azot içeriğine göre değişir. Yanlış faktör, doğru ölçülmüş bir azot sonucunu bile hatalı protein değerine çevirir.

Ürün grubuYaygın kullanılan faktör
Genel gıda / yem6,25
Buğday ve buğday unu5,70
Süt ve süt ürünleri6,38
Soya ve türevleri5,71
Jelatin5,55

Faktör seçimi ürün grubuna ve uygulanan mevzuata göre değişebilir; raporda hangi faktörün kullanıldığı mutlaka belirtilmelidir.

Numune hazırlarken nelere dikkat edilmeli?

  • Heterojen numunelerde (yem, tahıl) öğütme inceliği ve homojenlik sonucu doğrudan etkiler.
  • Makro cihazlarda daha büyük numune tartılabildiği için heterojenlik hatası azalır.
  • Yağlı numunelerde tartım sonrası bekleme, yağ göçüne ve sapmaya yol açabilir.
  • Kalibrasyon ve günlük kontrol için EDTA veya sertifikalı gıda standartları kullanılır.

Sıkça sorulan sorular

Dumas yöntemi Kjeldahl yerine kabul ediliyor mu?

Birçok gıda ve yem uygulamasında Dumas esaslı yöntemler resmî yöntem olarak tanımlanmıştır (örneğin AOAC 990.03, 992.15). Yine de bağlayıcı olan, ürününüz için ilgili mevzuatın veya müşteri şartnamesinin hangi yöntemi zorunlu tuttuğudur.

Hangi cihaz hangi numune miktarı için uygundur?

FP serisi analizörler rutin gıda ve yem numuneleri için tasarlanmıştır. TruMac N gibi makro sistemler ise daha büyük numune ağırlıklarıyla çalışır ve heterojen numunelerde (kaba yem, tahıl karışımı) daha temsili sonuç verir.

Protein analizinde tekrarlanabilirlik nasıl artırılır?

Numuneyi homojen ve ince öğütmek, tartımı hızlı yapmak, günlük olarak sertifikalı standart ölçmek ve yakma tüpü ile tutucu reaktifleri üreticinin önerdiği aralıklarla yenilemek en etkili dört adımdır.

Son güncelleme: 24.08.2026 · Hazırlayan: Sigma Analitik teknik ekibi · Uygulamanıza özel soru için bize ulaşın.